Delilik ve Modernizm: Modern Sanat, Edebiyat ve Düşünce Işığında Akıl Hastalığı; Louis A. Sass (Alfa Bilim Dizisi 58)

Delilik ve Modernizm

Modern Sanat, Edebiyat ve Düşünce Işığında Akıl Hastalığı

Louis A. Sass

 çev: Ender Gürol

Sanatçı hasta mıdır? Deli dediğimiz, yaratıcı, otantik ya da bilge kişi midir? Bu sorular hiç de yeni değil, eski çağlardan beri defalarca sorulmuştu. Yirminci yüzyılda delilikle modern sanat ve edebiyat türleri arasında benzerlik olduğu, özellikle akıl hastanelerinde üretilen yapıtlar ile öncü sanat yapıtlarının karşılaştırılmasıyla bağlantılı olarak sık sık ileri sürülmüştür. Vahşi, çocuksu ya da beyinsiz gibi geleneksel sıfatlara bakılacak olursa, şizofreninin, birçok önemli nitelik açısından “modernizm” çağının, yirminci yüzyılın en yüksek sanat, edebiyat ve düşünce yapıtlarıyla ortak yanı olması ilginçtir. Yirminci yüzyıla aşırılıklar, abartılı öznelci ve nesnelci eğilimler ya da başını almış giden akıldışılık egemendi. Bu durum, aşırı bir kendilik-bilinci şeklinde algılanabileceği gibi, çaresizlik içinde yabancılaşma ve aşırı uyanıklıktan kaçma gibi de anlaşılabilir. Dostoyevski’nin vurguladığı gibi, delilik bilinçli farkındalığın azalmasından çok artmasından ortaya çıkıyor olabilir.

Delilik ve Modernizm, Kant’tan Wittgenstein’a, Hölderlin ve Kafka’dan Sartre ve Foucault’ya kadar modernizmin temsilcilerinin düşünceleri ile şizofren aklın doğası arasındaki  benzerlikleri inceliyor.

“Sass, bu harika kitabında daha önce keşfedilmemiş alanlara uzanıyor... Olağanüstü karmaşık bir konudaki felsefi, edebi ve bilimsel literatürü gözden geçirerek tamamen özgün ve derin sonuçlara erişiyor.”

 –Brigitte Berger New York Times Book Review

“Harika bir araştırma… Şizofreninin ve genelde zihinsel hastalıkların anlaşılmasında önemli bir katkı.”

–Psychology

“R. D. Laing’in Bölünmüş Benlik kitabından sonra sizofrenik iç dünya hakkında yazılmış en iyi kitap.”

–Richard Restak, M.D. Washington Post Book World

LOUIS A. SASSRutgers Üniversitesi, Graduate School of Applied and Professional Psychology’de Klinik Psikoloji profesörüdür. Ağır psikopatoloji vakaları, felsefe, psikoloji ve güzel sanatlar uzmanlık alanı içindedir. 1983’den beri Rutgers Üniversitesinde öğretim üyesi olan Sass, ABD’de ve Avrupa’da çeşitli kurumlarda konferanslar ve dersler vermiştir. Madness and Modernism: Insanity in the Light of Modern Art, Literature, and Thought, yeni bir çağ açan yapıtıdır.






                                              İçindekiler
İçindekiler, 5
Teşekkür, 7
Önsöz, 13
Bölüm 1 GİRİŞ 29
Bölüm 2 HAKİKATE-TAKILIP-KALAN-BAKIŞ 67
Bölüm 3 AYRILAN KENDİLİK 110
Bölüm 4 BİLİŞSEL KAYMA 167
Bölüm 5 MESAFE BOZUKLUKLARI 203
Bölüm 6 İÇERLİLİK DİLLERİ 236
Bölüm 7 KENDİLİK YİTİMİ 285
Bölüm 8 BİR SİNİR HASTALIĞINDAN ANILAR 323
Bölüm 9 MARAZİ HAYAL DÜŞKÜNÜ 355
Bölüm 10 KIYAMET 396
Bölüm 11 SONUÇ: REFLEKSİF ÇELİŞKİLERİ 427
SONSÖZ 467
Ek NÖROBİYOLOJİK GÖZLEMLER 491
Notlar, 521
İsim Listesi, 719